Jak nawozić rośliny w ogrodzie?

Jak nawozić rośliny w ogrodzie? [1]
Jak nawozić rośliny w ogrodzie? [2]
Jak nawozić rośliny w ogrodzie? [3]
Jak nawozić rośliny w ogrodzie? [4]
Jak nawozić rośliny w ogrodzie? [5]

Rośliny, tak jak wszystkie żywe organizmy, potrzebują do życia składników odżywczych. W odróżnieniu jednak od większości organizmów, są one w stanie same wytwarzać pokarm w procesie fotosyntezy. Aby proces fotosyntezy mógł zachodzić, roślinom potrzebny jest dwutlenek węgla pobierany z powietrza, woda dostarczana przez system korzeniowy z gleby oraz energia słoneczna.

Fotosynteza zachodzi w komórkach zawierających zielony barwnik zwany chlorofilem i przebiega w dwóch etapach. Pierwszy z nich to tak zwana faza jasna, gdy energia dostarczana przez Słońce, przekształcana jest w energię wiązań chemicznych. Produktami pierwszego etapu fotosyntezy są między innymi dwa związki, ATP czyli adenozynotrójfosforan oraz NADPH (zredukowany dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy). Stanowią one nośniki energii wykorzystywane w drugiej, ciemnej fazie fotosyntezy, w której dwutlenek węgla przekształcany jest w proste związki organiczne.

Można więc stwierdzić, że rośliny doskonale radzą sobie same i nie wymagają dodatkowych zabiegów. Jest to prawda w przypadku roślin rosnących dziko, w naturalnym środowisku. Poszczególne gatunki rosną na stanowiskach o odmiennych parametrach zarówno nasłonecznienia, jak i rodzaj podłoża.

Ogród stanowi swego rodzaju sztuczny ekosystem, gdzie niejednokrotnie rosną obok siebie rośliny o mocno zróżnicowanych preferencjach, w tym również tych dotyczących składu podłoża. I właśnie dlatego, aby utrzymać nasze rośliny w dobrym stanie, konieczne jest stosowanie nawozów, które uzupełniają brakujące w glebie składniki.

Na rynku dostępna jest szeroka gama nawozów, różniących się nie tylko przeznaczeniem, ale i postacią, czy czasem działania i okresem stosowania. Wybór odpowiedniego nawozu i stosowanie odpowiednich dawek jest warunkiem koniecznym do zapewnienia optymalnych warunków rozwoju dla roślin w naszym ogrodzie.

Mikro i makroelementy

Rośliny wykazują różne zapotrzebowanie na poszczególne pierwiastki występujące w glebie. W zależności od ilości, w jakiej są one potrzebne roślinom, pierwiastki zaliczamy do grypy makro bądź mikroelementów.

Makroelementy występują w glebie, zazwyczaj w wysokich stężeniach i są pobierane przez rośliny w dużych ilościach. Do makroelementów zaliczamy węgiel, wodór, tlen, azot, fosfor, potas, wapń, magnez, sód, siarkę i żelazo.

Mikroelementy to składniki, których rośliny potrzebują w znikomych ilościach, jednak ich obecność jest niezbędna dla prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin. Wśród mikroelementów wyróżniamy: bór, cynk, fluor, jod, kobalt, mangan, miedź, molibden, ołów.

Brak odpowiedniej ilości zarówno makro jak i mikroelementów prowadzi do szeregu zaburzeń, objawiających się żółknięciem, spowolnionym wzrostem, brakiem owoców i kwiatów itd. W naszym kraju, najczęściej spotykamy się z niedoborami makroelementów takich jak azot, fosfor, potas oraz wapń. Niedobory te powinny być uzupełniane poprzez stosowanie odpowiednich nawozów.

Rodzaje nawozów ogrodniczych

Nawozy możemy podzielić według różnych kryteriów. Może to być podział według postaci, w jakiej dany nawóz jest dostarczany lub przeznaczenia czy okresu stosowania. Jednym z podstawowych podziałów jest rozróżnienie nawozów na nawozy zielone, nawozy organiczne oraz nawozy mineralne.

Nawóz zielony

To nic innego jak materiał roślinny umieszczony w glebie, w wyniku zaorania upraw. Taki sposób nawożenia może być stosowany zarówno w ozdobnych ogrodach przydomowych jak i w ogrodach warzywnych, gdzie jest niezwykle polecaną metodą wzbogacania gleby w składniki mineralne, co wynika z faktu stosowania w stu procentach naturalnych składników.

Kluczową sprawą w przypadku tej metody nawożenia jest dobór odpowiednich gatunków roślin, które będą stanowić materiał do stworzenia nawozu. Rośliny takie muszą mieć krótki okres wegetacji i charakteryzować się bardzo szybkim wzrostem połączonym z wytworzeniem dużej ilości masy zielonej. Dodatkową zaletą nawozów zielonych jest przeciwdziałanie rozwojowi larw oraz nicieni.

Do roślin szczególnie nadających się do uprawy, w celu przekształcenia w nawóz zielony, zaliczamy rośliny bobowate, posiadające, dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi, możliwość wiązania azotu z powietrza.

Wymienić tu należy następujące rośliny:

  • bobik,
  • koniczyna,
  • łubin,
  • peluszka,
  • seradela.

A także rośliny z innych rodzin, takie jak:

  • facelia,
  • gorczyca,
  • gryka,
  • rzepak.

Uprawy składające się z takich roślin powinny być przekopane na głębokość ok. 10 cm, w momencie gdy rośliny nie posiadają jeszcze grubych łodyg, co ułatwi ich rozłożenie w glebie.

Nawozy organiczne

Stanowią podstawowy sposób nawożenia roślin, zarówno ozdobnych jak i uprawnych. Do nawozów organicznych zaliczamy kompost, oborniki i torf.

Kompost

Nawóz idealny, zapewniający naturalny obieg materii w przyrodzie. Powstaje w wyniki częściowego rozkładu odpadów roślinnych i zwierzęcych. Stosowanie kompostu wzbogaca glebę w próchnicę, sprawia, że podłoże jest lepiej napowietrzone oraz posiada lepszą chłonność wody. Do produkcji kompostu można wykorzystać wszelkiego rodzaju organiczne odpady kuchenne, skoszoną trawę, czy części roślin. Kompost działa szybciej niż świeży obornik. Jest również bezpieczniejszy w stosowaniu niż obornik, gdyż nie ma ryzyka zastosowania zbyt wysokiej dawki.

Obornik

Nawóz naturalny pochodzenia zwierzęcego. Stanowi mieszankę odchodów zwierzęcych i ściółki. Jest bardzo cenny rodzajem nawozu. Stosuje się go średnio co dwa lub trzy lata. Obornik dostępny jest w postaci świeżej lub przefermentowanej. Świeży obornik charakteryzuje się nieprzyjemną wonią, natomiast obornik przefermentowany ma bardziej zbitą formę i w znacznym stopniu pozbawiony jest nieprzyjemnego zapachu.

Wyróżniamy następujące rodzaje obornika:

  • obornik bydlęcy - najbardziej uniwersalny i zbilansowany nawóz, zawiera wszystkie składniki niezbędne roślinom do prawidłowego wzrostu,
  • nawóz gołębi - zawiera duże, większe niż w przypadku nawozu kurzego, ilości azotu, posiada odczyn zasadowy, dzięki czemu odkwasza glebę, nadaje się szczególnie do nawożenia warzyw,
  • obornik koński - bardzo szybko rozkłada się w ziemi, zawiera najwięcej, w porównaniu z innymi obornikami, substancji organicznych, nie poleca się go stosować na glebach lekkich,
  • obornik kurzy - zawiera wysokie ilości azotu i wapnia, odkwasza glebę,
  • obornik świński - zawiera znaczne ilości fosforu, nie powinien być stosowany na glebach ciężkich,

Torf ogrodniczy

Szeroko stosowany w uprawie roślin ogrodowych. Jest skałą pochodzenia organicznego, powstałą w wyniki niepełnego rozkładu obumarłych szczątków roślinnych. Stosowanie torfu ogrodniczego polepsza strukturę gleby, sprawiając, że staje się luźniejsza i lepiej napowietrzona.

Ze względu na miejsce gdzie powstał, a co za tym idzie na posiadane właściwości, wśród torfów wyróżniamy torfy niskie, torfy wysokie i torfy przejściowe.

Torf niski

Tworzy się w miejscach o swobodnym przepływie wody, bogatej w składniki mineralne. Naturalnymi bszarami tworzenia się torfu niskiego są tereny zalewowe oraz doliny rzek. Torf niski ma bardzo ciemną, prawie czarną barwę. Stosując torf niski należy pamiętać o jego dokładnym przekopaniu, gdyż pozostawiony na powierzchni, będzie się pylił. Nie nadaje się, ze względu na pH o wartości ok. 7, do zakwaszania gleby.

Torf wysoki

Powstaje w miejscach pozbawionych odpływu, gdzie zbiera się woda uboga w składniki mineralne. Posiada luźną strukturę oaz jasno brązową barwę i włóknistą strukturę. Ze względu na pH na poziomie 3-4, nadaje się, w przeciwieństwie do torfu niskiego, do zakwaszania gleby. Jego dodatek polepsza pulchność i przewiewność gleby. Torf wysoki poleca stosować się jako dodatek do ziem piaszczystych i gliniastych w celu poprawy ich właściwości.

Torf przejściowy

Posiada cechy zarówno torfu niskiego jak i wysokiego. Jest bogaty w substancje organiczne i można go wykorzystać do zakwaszania gleby.

Nawozy mineralne

Nawozy sztuczne, których głównymi składnikami są azot, fosfor i potas. Mogą być jedno, dwu lub wieloskładnikowe.

Nawozy specjalistyczne, dedykowane są dla konkretnego gatunku lub specyficznej grupy roślin. Dzięki temu sprawiają, że rośli niezwykle bujnie kwitną, ich wzrost jest szybki, igły bądź liście są odpowiednio wybarwione, a rośliny są silniejsze i odporniejsze na choroby.

Wśród najpopularniejszych, specjalistycznych nawozów mineralnych i mineralno-organicznych wyróżniamy:

  • nawozy do roślin iglastych,
  • nawozy do roślin liściastych,
  • nawozy do roślin wrzosowatych,
  • nawozy do azalii i różaneczników,
  • nawozy do paproci,
  • nawozy do pelargonii,
  • nawozy do róż,
  • nawozy do surfinii,
  • nawozy do traw.

Rodzaj i proporcje składników w nawozach mineralnych są uzależnione od przeznaczenia danego nawozu. Nawozy przeznaczone dla roślin silnie kwitnących powinny zawierać zwiększoną ilość fosforu i potasu. W przypadku roślin zielonych, w tym traw, najważniejszym składnikiem jest azot. Nawozy specjalistyczne mogą również zawierać związki zakwaszające glebę, co ma szczególne znaczenie w przypadku takich roślin jak azalie i różaneczniki.

Dostępne są również nawozy wieloskładnikowe, stosowane do wszelkich roślin ogrodowych. Dostarczają one wszystkie niezbędne składniki mineralne, w minimalnych dawkach, wspomagających ogólny rozwój roślin.

Nawóz dobrany do pory roku

Producenci w ofercie mają zazwyczaj nawozy przeznaczone na konkretne pory roku. W zależności od czasu stosowania wyróżniamy:

  • nawozy wiosenne,
  • nawozy letnie,
  • nawozy jesienne,
  • nawozy całoroczne, uniwersalne.

Nawóz w płynie czy w granulkach

Postać, w której występuje dany nawóz, określa nie tylko sposób jego aplikacji, ale również czas jego oddziaływania na rośliny. Zazwyczaj nawozy występują w postaci sypkiej, jako granulat, lub w postaci płynnej.

Nawozy wieloskładnikowe występują bardzo często w postaci granulatu. Taki rodzaj nawozu ulega stopniowemu rozpuszczaniu i wchłanianiu w glebę, skąd pobierany jest przez systemy korzeniowe rośliny. Nawozy płynne, w zależności od rodzaju, mogą być stosowane bezpośrednio lub po uprzednim rozcieńczeniu, aplikowane w trakcie podlewania lub, jeżeli producent dopuszcza taką możliwość, dostarczane jako aerozol w trakcie oprysku.

Wpływ rodzaju gleby na stosowanie nawozów

Rodzaj gleby warunkuje jakiego gatunki roślin mogą być uprawiane na danym podłożu. Jest to kwestia o pierwszorzędnym znaczeniu i musi być brana pod uwagę jako główny czynnik przy projektowaniu ogrodu. Należy jednocześnie pamiętać, że od typu podłoża zależy sposób aplikacji nawozów.

W przypadku gleb ciężkich i próchniczych, które łatwo wiążą cząsteczki nawozu, stosujemy większe dawki preparatów. Pozwala to na sukcesywne pobieranie przez rośliny wszystkich potrzebnych składników.

Inaczej ma się sprawa w przypadku podłoży lekkich. Tutaj, stosując zbyt duże dawki nawozów, możemy doprowadzić do sytuacji, gdy wokół korzeni powstaje zbyt wysokie stężenie substancji zawartych w preparatach nawozowych, co w konsekwencji może prowadzić do uszkodzenia systemu korzeniowego. Dodatkowo zbyt duże ilości substancji odżywczych nie mogą być przyswojone przez rośliny, które rosnąc na glebach lekkich, mają zazwyczaj mniejsze potrzeby w tym zakresie. Ze względu na strukturę takiej gleby, dochodzi w krótkim czasie do wypłukania nagromadzonych składników i pozbawienie rośliny możliwości ich pobrania. Dlatego tak ważne jest by dopasować stężenie nawozu i częstotliwość nawożenia zarówno do potrzeb roślin, jak i rodzaju podłoża. Szczegółowe dane dotyczące dawkowania są zawarte w instrukcjach opracowywanych przez producentów nawozów, a także, w przypadku wielu nawozów naturalnych, w poradnikach dotyczących konkretnych gatunków roślin.

Produkty


koszt całkowity:
X Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.