Jaki teleskop wybrać?

Jaki teleskop wybrać? [1]
Jaki teleskop wybrać [2]
Jaki teleskop wybrać [3]
Jaki teleskop wybrać [4]
Jaki teleskop wybrać [5]

Zakup teleskopu powinien być przemyślanym i zaplanowanym działaniem. Dokonując wyboru teleskopu należy, poza ustalaniem interesującego nas przedziału cenowego, uwzględnić również do jakich obserwacji będzie nam on służył oraz w jakich warunkach będą te obserwacje prowadzone.

Parametry teleskopów

Dokonując wyboru teleskopu należy rozważyć szereg parametrów mówiących nam o jakości obrazów jakie możemy uzyskać dzięki danemu teleskopowi oraz do jakich obserwacji najlepiej będzie nadawać się nasz teleskop.

Apertura - średnica zwierciadła lub soczewki

Jest to zdecydowanie najważniejszy parametr, determinujący zarówno zakres zastosowań jak i cenę teleskopu. Teleskop ma za zadanie powiększanie obrazu. Im większa średnica teleskopu, tym więcej światła będzie on w stanie zebrać i tym jaśniejszy będzie obraz powiększonego obiektu.

Ogniskowa

Określana jako odległość pomiędzy ogniskiem układu optycznego czyli punktem gdzie zbiegają się skupione promienie świetlne, a najogólniej mówiąc, soczewką lub zwierciadłem.
Im większa ogniskowa tym większe możliwe powiększenie i mniejsze pole widzenia.

Światłosiła

Jest to stosunek średnicy teleskopu do jego ogniskowej i określa jak wiele światła dociera do ogniska głównego układu. Im jej wartość jest większa, tym jaśniejsze będą uzyskiwane obrazy.

Zdolność rozdzielcza

Wartość zależna od średnicy teleskopu. Wyrażana liczbowo, wartość określająca zdolność teleskopu do rozdzielenia dwóch blisko siebie leżących obiektów. Mówi nam ona o tym jak wiele szczegółów będziemy w stanie zaobserwować. Im większa wartość zdolności rozdzielczej tym korzystniej.

Zasięg graniczny teleskopu - wielkość gwiazdowa

Wielkość gwiazdowa wyrażana w jednostkach magnitudo (mag) charakteryzuje blask gwiazdy lub innego ciała niebieskiego. Słońce ma blask -26,5 mag, a Księżyc -12,7 mag. Najjaśniejsze gwiazdy mają wielkość 1 mag, a najsłabsze, widoczne nieuzbrojonym okiem, 6 mag. Zasięg graniczny teleskopu zależy od średnicy obiektywu. Dla teleskopu o średnicy 150 mm wynosi on teoretycznie 12,9 mag. Nieuzbrojone oko jest w stanie dostrzec około 5-6 tysięcy gwiazd, podczas gdy wykorzystując teleskop o średnicy 150 mm liczba ta wzrasta do prawie 55 milionów.

Maksymalne powiększenie użyteczne

Stanowi w przybliżeniu dwukrotność średnicy soczewki lub zwierciadła. I tak dla średnicy 90 mm maksymalne powiększenie użyteczne będzie wynosić 180. Większe wartości powiększenia sprawią, że obraz będzie rozmyty i niewyraźny, uniemożliwiając całkowicie obserwację. Aby uzyskać różne wartości powiększenia w tym samym teleskopie, stosujemy różne okulary, gdzie otrzymane powiększenie to iloraz ogniskowej teleskopu i ogniskowej okularu. Dodatkowym sposobem na uzyskanie większego powiększenia jest zastosowanie soczewki Barlowa.

Rodzaje teleskopów astronomicznych

Teleskopy soczewkowe, refraktory - wykorzystują soczewki jako elementy ogniskujące. Polecane przede wszystkim do obserwacji Księżyca, planet i gwiazd podwójnych. Ich zaletami są łatwość użycia, wysoki kontrast obrazu i dobre lub bardzo dobre odwzorowanie barw. Jest to szczególnie istotne w przypadku, gdy prowadzimy obserwacje z miejsc o wysokim zanieczyszczeniu światłem (duży kontrast pozwala na obserwację odległych obiektów nawet przy stosunkowo jasnym niebie). Wśród refraktorów wyróżniamy achromaty (ich konstrukcja pozwala na korekcję aberracji chromatycznej dla dwóch barw) i apochromaty (o bardziej skomplikowanym układzie soczewek, korygujące aberrację chromatyczną dla trzech barw i zapewniające doskonałe odwzorowanie barw). Wadą refraktorów jest wysoka cena modeli o większych średnicach.

Teleskopy zwierciadlane, reflektory - wykorzystują zjawisko odbicia światła przy wykorzystaniu zwierciadła. Ze względu na budowę (zwierciadło zamiast soczewki) są wolne, od aberracji chromatycznych (objawiającej się powstawaniem barwnej obwódki wokół ciemnych obiektów na jasnym tle). W tej grupie teleskopów szczególnie warte polecenia dla początkujących amatorów astronomii są konstrukcje Newtona. Charakteryzują się one optymalnym stosunkiem średnicy teleskopu do ceny i pozwalają na obserwacje odległych obiektów, w tym znajdujących się poza układem słonecznym czy nawet galaktyką.

Teleskopy w systemie mieszanym, katadioptryczne - w ich konstrukcji zastosowano zarówno soczewki jak i zwierciadła. Posiadają one praktyczne zalety teleskopów soczewkowych i zwierciadlanych i są pozbawione jednocześnie ich wad. Wśród teleskopów katadioptrycznych najbardziej popularne są teleskopy Maksutow-Cassegrain i Schmidt-Cassegrain. Obie konstrukcje charakteryzują się ostrym obrazem i nadają się do obserwacji odległych obiektów o małej jasności. Są też szczególnie polecane do astrofotografii.

Akcesoria do teleskopów astronomicznych

Akcesoria do astrofotografii - jednym z najciekawszych aspektów obserwacji astronomicznych jest możliwość rejestracji obserwowanych obiektów. Do wykonywania zdjęć nocnego nieba mogą nam posłużyć zarówno aparaty w smartfonach, aparaty kompaktowe jak i lustrzanki cyfrowe lub dedykowane kamery astronomiczne. Dobór urządzenia będzie zależny od rodzaju obiektów, które chcemy fotografować. Za pomocą aparatów kompaktowych z niewymienną optyką możemy fotografować Księżyc i do pewnego stopnia planety. Aparaty tego typu mocujemy za pomocą odpowiedniego adaptera za obiektywem teleskopu. Znacznie szersze pole do działania daje nam profesjonalna lustrzanka, pozwalająca często na wykonywanie fotografii obiektów głębokiego nieba. Dla zaawansowanych astrofotografów dostępne są kamery astronomiczne o bardzo wysokiej czułości, charakteryzujące się niską ilością szumów oraz wysoką dynamiką przetwornika.

Akcesoria transportowe - tuba optyczna jest bardzo wrażliwym układem i wymaga specjalnego zabezpieczenia w trakcie transportu i przechowywania. Dedykowane osłony, torby czy walizki zapewniają zabezpieczenie przed zakurzeniem, uszkodzeniami mechanicznymi, a także przed rozkolimowaniem w wyniku przeciążeń w trakcie przenoszenia.

Okulary - nabywając teleskop, zwykle otrzymujemy w zestawie również jeden lub nawet kilka okularów. Niekiedy jednak okular należy dokupić osobno. Gdy chcemy uzyskać odpowiedni zakres powiększeń, konieczne może okazać się zakupienie całego zestawu okularów, a to znaczny wydatek. Do obserwacji obiektów mgławicowych i jasnych gwiazd najbardziej odpowiedni będzie okular o powiększeniu 30 razy i ogniskowej 35-45 mm. Pragnąc obserwować słabe gwiazdy zmienne czy komety powinniśmy zaopatrzyć się w okular o powiększeniu 50 - 100 razy o ogniskowej 12 - 20 mm. Natomiast do obserwacji Księżyca i planet najbardziej odpowiedni jest okular o powiększeniu 150 - 250 razy i ogniskowej 5 - 10 mm. Innym przydatnym akcesorium może być soczewka Barlowa zwiększająca efektywne powiększenie teleskopu.

Statywy i montaże - odpowiedni montaż teleskopowy jest nieodzownym dodatkiem do każdego teleskopu. Wyróżniamy montaże azymutalne, gdzie teleskop obraca się wokół osi pionowej i poziomej oraz montaże paralaktyczne, umożliwiające obrót teleskopu wokół dwóch prostopadłych do siebie osi, z których jedna wskazuje na biegun niebieski (zwany inaczej osią świata). Po odpowiednim zorientowaniu osi świata, pozwala on na śledzenie obiektów na niebie przy wykorzystaniu tylko jednej współrzędnej. Jest to niezwykle korzystne zwłaszcza przy astrofotografii, gdy istotnym jest precyzyjne prowadzenie przy możliwie najmniejszych drganiach.

Zasady prowadzenia obserwacji astronomicznych

Każdy amator obserwowania nocnego nieba powinien przestrzegać kilku uniwersalnych reguł.
Pozwoli to na maksymalne wykorzystanie możliwości sprzętu i dostarczy wielu okazji do zapierających dech obserwacji astronomicznych.

Adaptacja wzroku do ciemności

Podstawowa sprawa gdy planujemy obserwować odległe, ciemniejsze obiekty, takie jak galaktyki i mgławice. Jest to z kolei zbędne gdy planujemy obserwować Księżyc lub planety. Aby nasz wzrok przywykł do ciemności potrzeba około 30 min.

Dobór obiektów do obserwacji

Przed rozpoczęciem obserwacji należy określić jakie obiekty planujemy oglądać. Wskutek ruchu obrotowego Ziemi, niebo nad naszymi głowami ulega ciągłym zmianom. Należy przy planowaniu kolejności obserwacji uwzględnić ten fakt i zaplanować je tak, by zdążyć obejrzeć interesujący nas obiekt zanim zniknie za horyzontem. W planowaniu obserwacji posiłkujemy się atlasami nieba lub możemy wykorzystać do tego celu dedykowane oprogramowanie. Jednym z darmowych programów pozwalającym na symulowanie wyglądu nocnego nieba w dowolnym punkcie na Ziemi, o dowolnej godzinie, jest Stellarium.

Wybór miejsca i czasu obserwacji obserwacji

Optymalnym miejscem do prowadzenia obserwacji są tereny pozbawione sztucznego oświetlenia z ciemnym niebem. Równie ważne jest by prowadzić obserwacje z dala od dużych, nagrzanych powierzchni betonowych, mogących powodować nadmierne falowanie powietrza.
Nie bez znaczenia jest czas obserwacji. Do obserwacji obiektów mgławicowych czy odległych galaktyk najlepiej wybrać okres w okolicy nowiu. Natomiast okres gdy Księżyc znajduje się w pełni i jej okolicach, jest idealnym czasem do prowadzenia obserwacji naszego satelity.

Wychładzanie teleskopu

Przy wynoszeniu teleskopu z pomieszczeń na zewnątrz należy pamiętać o wychłodzeniu teleskopu do temperatury otoczenia. Ma to niezwykle duże znaczenie szczególnie w zimie oraz w przypadku teleskopów zwierciadlanych. Wychłodzony teleskop pozwala na uzyskanie znacznie ostrzejszego obrazu. W zależności od warunków jakie panują na zewnątrz, zajmuje to od 30 min do nawet dwóch godzin.


koszt całkowity:
X Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.