Dysk SSD - zalety i wady

Dysk SSD - zalety i wady [1]
Dysk SSD - zalety i wady [2]
Dysk SSD - zalety i wady [3]
Dysk SSD - zalety i wady [4]
Dysk SSD - zalety i wady [5]

Dawno, dawno temu, patrząc z perspektywy tempa zmian w świecie technologii komputerowych, o szybkości komputera decydowały parametry podzespołów takich jak procesor, pamięć RAM oraz karta grafiki. Ta ostatnia była szczególnie ważna w przypadku komputerów służących do grania.

Klasyczny, talerzowy dysk twardy był w tym układzie delikatnie zapomnianym podzespołem. Nacisk kładziono przede wszystkim na jak największą pojemność, która bezpośrednio przekładała się na cenę dysku. Im większy dysk, tym więcej informacji mógł pomieścić i tym więcej partycji można było na nim wydzielić np. dla osobnych systemów operacyjnych, składzików filmów, muzyki i gier itp. Jednak wraz ze skokowym wzrostem pojemności, nie następował wyraźny przełom w prędkości odczytu i zapisu.

SSD vs HDD czyli nowe kontra stare

Sytuację zmieniło, a raczej nadal zmienia, pojawienie się dysków SSD. Czym jest ów dysk i co sprawia, że tak bardzo różni się od starego, poczciwego dysku HDD?

W dużym uproszczeniu, klasyczny dysk HDD (z angielskiego Hard Disk Drive) składa się z talerza z naniesioną cienką warstwą ferromagnetyku, czyli materiału, który może zostać namagnesowany (następne uproszczenie, ale chodzi o wykazanie zalet jednego rodzaju dysku wynikających z różnic w budowie). Kolejnym elementem każdego dysku HDD jest głowica, która zmieniając stan namagnesowania poszczególnych obszarów dysku, powoduje zapisanie na nim informacji. Jako że zarówno dysk jak i głowica są elementami ruchomymi, ich działanie podlega wszystkim ograniczeniom wynikającym z tego faktu (jak chociażby podatność na uszkodzenia, w przypadku upuszczenia dysku).

Dysk półprzewodnikowe SSD (z angielskiego Solid State Disk) to zupełnie inna konstrukcja. Sercem tego typu dysku jest pamięć NAND, pogrupowana w moduły, umieszczone na płytce drukowanej. Pojemność tego typu dysków waha się od kilku GB, przez najpopularniejsze, głównie ze względu na przystępną cenę, 120-128 GB oraz 240-256 GB, aż po 1 TB, a nawet 2 TB monstra, o równie monstrualnych cenach, przeznaczone raczej do zastosowań profesjonalnych. Stosunek ceny do pojemności jest główną bolączką dysków SSD, lecz sytuacja ta ulega sukcesywnej poprawie, tak, że obecnie zakup dysku półprzewodnikowego jest standardową pozycją przy składaniu lub rozbudowie każdego niemalże PC'ta. Optymalnym rozwiązaniem wydaje się połączenie średniej wielkości dysku SSD (do 256 GB) z 1 bądź 2 TB, klasycznym dyskiem HDD.

Dysk SSD łamie ograniczenia prędkości?

Ze względu na swoją budowę, dyski SSD są bezkonkurencyjne pod względem szybkości odczytu i zapisu w stosunku do klasycznych dysków talerzowych. Już "najwolniejsze" z nich osiągają prędkości odczytu na poziomie 550 MB/s, gdzie w przypadku dysków talerzowych, za dobry uznaje się wynik na poziomie 160-170 MB/s. Tego typu wartości transferów oferuje najpopularniejszy interfejs SATA III (znany także z dysków HDD). Jest to jak widać trzykrotny wzrost prędkości. A to dopiero początek. Dyski SDD z interfejsem SATA Express oraz PCI-Express, wykorzystują szyny o trzykrotnie większej przepustowości.
Do wyboru mamy również dyski SSD z interfejsem M.2, stanowiące pomniejszą wersję SATA Express.

Rodzaje dysków SSD

Wśród pamięci NAND wyróżniamy trzy typu, różniące się ilością bitów, które przypadają na jedną komórkę. Najpopularniejszymi i stosowanymi powszechnie, szczególnie w tańszych modelach dysków, są pamięci MLC (Multi Level Cell). Tego typu pamięci pozwalają na zapisanie dwóch bitów w jednej komórce. Drugim rodzajem pamięci są, występujące w przypadku droższych układów, pamięci SLC (Single Level Cell), gdzie każdej komórce przypada 1 bit informacji. Jakie skutki niesie ze sobą zastosowanie takich rozwiązań. Pamięci SLC są około dwukrotnie szybsze od pamięci MLC, są również dziesięciokrotnie trwalsze i zużywają mniej energii. Firma Samsung wprowadziła trzeci rodzaj pamięci, tzw. TLC (Triple Level Cell), gdzie na jedną komórkę przypadają 3 bity informacji. Skutkuje to dalszym spadkiem ilości cykli zapisu (100 krotnie mniej niż w przypadku pamięci SLC).

Dyski SSD - pozostałe zalety

Poza najważniejszymi zaletami dysków półprzewodnikowych, jakimi są niewątpliwie prędkości zapisu i odczytu, nie można zapominać o innych, pożądanych właściwościach, takich jak:

  • niska waga i gabaryty, szczególnie ważne w przypadku zastosowania w komputerach przenośnych. Standardowo dyski SSD mają grubość 9 mm, jednak dostępne są również, dedykowane szczególnie dla bardzo cienkich ultrabooków, dyski o grubości 7 mm,
  • wysoka odporność na uszkodzenia mechaniczne. Wynika to braku ruchomych mechanizmów występujących w dyskach talerzowych, dla których upadek nawet z małej wysokości może powodować poważne uszkodzenie dysku,
  • cichsza praca (kolejna zaleta wynikająca z braku ruchomych części),
  • w przypadku awarii, tracimy możliwość zapisywania danych, jednak wcześniej zapisane dane są nadal dostępne.

Czy dyski SSD mają jakieś wady?

Niestety jak mówi stare przysłowie nie ma róży bez kolców. Tak samo jest w przypadku dysków SSD. Ich największą wadą jest oczywiście stosunek pojemności do ceny. O ile sytuacja ta ulega nieustannie poprawie, to nadal mamy do czynienia z bardzo wysokim kosztem 1 GB przestrzeni dyskowej.

O ile dyski SSD cechują się bardzo dobrą odpornością na czynniki mechaniczne, o tyle ich budowa pociąga za sobą konsekwencję w postaci ograniczonej żywotności dysków. Nie jest to obecnie duży kłopot, gdyż producenci stosują technologię powodujące równomierne zużywanie się poszczególnych obszarów dysku, a dodatkowo odpowiednie traktowanie dysków, praktycznie całkowicie eliminuje ten problem.

Podsumowując, odpowiedź na pytanie czy warto zakupić dysk SSD, brzmi zdecydowanie tak. Szczególnie gdy składamy nowy komputer, bądź chcemy przyspieszyć zestaw obsługujący interfejs SATA III.

Najlepsze efekty, z uwzględnieniem czynnika ekonomicznego, uzyskamy łącząc w jednym zestawie dysk szybki dysk SSD, z pojemnym dyskiem HDD.

Aktualizacja: styczeń 2019

Dyski SSD obok wielu zalet miały też jedną zasadniczą wadę - wysoką cenę. Obecnie nie jest to już jednak problem. Koszt zakupu dysku SSD zbliżył się znacznie do kwoty jaką należało zapłacić w przypadku dobrej jakości dysków HDD. I chociaż cena w przeliczeniu na pojemność w przypadku SSD jest nadal wyższa, to różnica jest na tyle mała, że w perspektywie wszystkich zalet, nośniki SSD stają się optymalnym wyborem. Podstawową pojemnością, którą warto brać pod uwagę w przypadku dysku pod system operacyjny i bardziej wymagające aplikacje, będzie 240 GB. Cena dysku o takiej pojemności oscyluje w okolicach 150 złotych co stanowi kwotę niższą niż swego czasu posiadały bardzo popularne dyski HDD o pojemności 1 TB. Przewiduje się dalszy spadek cen, co utwierdza w przekonaniu, że znaczenie dysków SSD jako nośników danych będzie nadal systematycznie rosnąć.


koszt całkowity:
X Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.