Zasilacz do komputera - by nie zabrakło mocy

Zasilacz do komputera - by nie zabrakło mocy [1]
Zasilacz do komputera - by nie zabrakło mocy [2]
Zasilacz do komputera - by nie zabrakło mocy [3]
Zasilacz do komputera - by nie zabrakło mocy [4]
Zasilacz do komputera - by nie zabrakło mocy [5]

Składając nowy komputer, bardzo dużo uwagi poświęcamy takim elementom jak karta graficzna, procesor czy ilość pamięci operacyjnej. Nic dziwnego, gdyż elementy te decydują o wydajności danego komputera. Gdy uporamy się już z wyborem większości podzespołów, przechodzimy do uzupełnienia uprzednio przygotowanego zestawu o wyposażenie niezbędne, aczkolwiek traktowane po macoszemu.

Wśród takich koniecznych, ale niedocenianych podzespołów, znajduje się bardzo często zasilacz komputerowy. Wielu niedoświadczonym użytkownikom wystarczy, aby miał on odpowiednią do zastosowanych w komputerze podzespołów moc oraz by nie był zbyt drogi. Na tym niestety bardzo często kończą się w wielu przypadkach rozważania nad wyborem zasilacza. A jest to poważny błąd.

Nawet najlepsze układy graficzne i najszybsze procesory, nie zostaną odpowiednio wykorzystane, jeśli nie będzie ich wspierał stabilny zasilacz, o odpowiednio dobranej mocy. Jakość zasilacza jest również kwestią podstawową w przypadku bezpieczeństwa i długiej żywotności wszystkich podzespołów.

Wiele osób, które szukały oszczędności na porządnym zasilaczu, przekonało się, że była to zła droga. Ceną takiego postępowania, jest zazwyczaj niestabilna praca komputera, przypadkowe restartowanie się urządzenia, niemożność wykorzystania potencjału płynącego z "podkręcania" karty graficznej, procesora, czy pamięci operacyjnej.

Ostatecznym dowodem na to, że popełniliśmy błąd przy wyborze zasilacza, jest charakterystyczny swąd spalonej elektryki. W takim przypadku możemy mówić o szczęściu, gdy zniszczeniu ulegnie jedynie zasilacz. Czym powinniśmy się więc kierować, aby uniknąć problemów z zasilaniem naszego komputera?

Niech moc będzie... z waszym komputerem

Pierwszym parametrem, rzucającym się od razu w oczy przy zakupie zasilacza , jest moc wyjściowa urządzenia. Teoretycznie jest to moc jaką może dostarczyć dany zasilacz. W praktyce problem jest bardziej skomplikowany. Przede wszystkim pamiętać należy, że wartości podawane przez producentów mogą być zarówno wartościami ciągłymi jak i chwilowymi, a deklarowaną moc zasilacz osiąga jedynie przez 30 s. Jest to typowy zabieg marketingowy, obliczony na niewiedzę klienta i stosowany w przypadku tańszych i jednocześnie gorszych jakościowo zasilaczy. Warto przywołać tu starą zasadę mówiąca o tym, że zasilacz pozornie słabszy, ale za to renomowanej firmy, będzie wydajniej zasilał nasz komputer, niż mocniejszy, w teorii, wytwór anonimowych chińskich manufaktur.

Wybierając zasilacz, korzystnie jest gdy posiada on zapas mocy w stosunku do zapotrzebowania. Może to zrekompensować ewentualne nieścisłości dotyczące specyfikacji samego zasilacza jak i pozostałych podzespołów, a także stanowić rezerwę dla podkręcania karty graficznej i procesora, a nawet może wystarczyć do zasilania nowych podzespołów, które trafią do naszego komputera w ramach modernizacji.

Zaznaczyć należy również, że zasilacz danej mocy nie będzie pobierał odpowiadającej jej ilości prądu w sposób ciągły. Komputer nie pracuje przez cały czas z maksymalnym obciążeniem, tak więc duża moc zasilacza nie oznacza automatycznie wysokich rachunków za prąd, gwarantuje nam natomiast ciągłość zasilania, do 100% deklarowanej mocy. Mówiąc obrazowo, dwa zasilacze o identycznych parametrach i różniące się jedynie mocą, po zainstalowaniu w danym komputerze, będą zużywać dokładnie tyle samo prądu. Z tego powodu, nie należy obawiać się zwiększonego zużycia energii elektrycznej i dobrze jest zadbać o to, by zasilacz dysponował pewną nadwyżką mocy w stosunku do zapotrzebowania komputera.

Linia +12V - o co chodzi?

Komputer to układ składający się z wielu podzespołów, a każdy z nich potrzebuje prądu w innym momencie. Najogólniej mówiąc, moc zasilacza musi być więc podawana na kilku liniach. Obecnie, w nowych zasilaczach, najbardziej obciążoną jest linia +12V. To ona zasila takie podzespoły jak procesor czy karta graficzna. Dlatego też, gdy szukamy zasilacza do bardzo wydajnego komputera, zwracajmy uwagę na to jaką moc zapewnia wyżej wspomniana linia.

Sprawność energetyczna zasilacza komputerowego

O tym, jaka część energii pobranej z sieci, zostanie dostarczona do podzespołów komputera, decyduje sprawność zasilacza. Wartość ta jest wyrażana w procentach i pozwala określić, który zasilacz jest bardziej energooszczędny.

Część producentów zadbała o to, by ich produkty miały przyznane certyfikaty określające dokładnie sprawność danego urządzenia w warunkach standardowych. Zazwyczaj jedynie najtańsze modele nie posiadają tego typu certyfikatu. Standardy zasilaczy uszeregowane od najniższego do najwyższego:

  • 80 PLUS,
  • 80 PLUS Bronze,
  • 80 PLUS Silver,
  • 80 PLUS Gold,
  • 80 PLUS Platinum,
  • 80 PLUS Titanium.

Przykładowo, dla zasilacza 80 PLUS sprawność przy obciążeniu 50% wynosi 85%, a w przypadku zasilacza 80 PLUS Titanium, jest to 96%.

Oczywistym jest, że im wyższy standard, tym droższy będzie zasilacz, jednak w przypadku gdy komputer pracuje przez 10-12 godzin na dobę, różnica w cenie może bardzo szybko się zrekompensować.

Typy chłodzenia zasilacza

Zasilacz komputerowy, w zależności od mocy i stopnia obciążenia, może produkować spore ilości ciepła. Muszą być one odprowadzone poza obudowę. Służy temu układ chłodzenia zasilacza. Wyróżniamy zasadniczo trzy rodzaje chłodzenia:

  • chłodzenie aktywne,
  • chłodzenie pasywne,
  • chłodzenie półpasywne.

Aktywny układ chłodzenia występuje standardowo w większości zasilaczy komputerowych. Im mocniejszym jest zasilacz, tym wydajniejszym musi być zastosowany układ chłodzenia. Można to uzyskać przez zwiększenie średnicy oraz prędkości obrotowej wentylatora. Efektem ubocznym pracy wentylatora jest generowany przez niego szum. Dlatego też, gdy zależy nam na cichej pracy urządzenia warto rozważyć zakup zasilacza z półpasywnym układem chłodzenia. W przypadku takiego układu, przy niskim obciążeniu, gdy zapotrzebowanie na prąd jest niewielkie, np. w czasie przeglądania stron internetowych, bądź pracy w edytorze tekstu, wentylator pozostaje wyłączony, a chłodzenie odbywa się na zasadzie pasywnej jedynie przy wykorzystaniu wbudowanych radiatorów. W przypadku zasilaczy z układem aktywnym, wentylator pracuje w sposób ciągły, istnieje jednak możliwość dostosowania jego prędkości do stopnia obciążenia układu.

Jeśli chodzi o kulturę pracy, bezkonkurencyjne okazują się zasilacze z pasywnym układem chłodzenia. Brak wentylatora ogranicza jednak ich możliwości, przez co można je stosować jedynie w miej wymagających zestawach komputerowych.

Warto wspomnieć, że hałas generowany przez zasilacz ma związek z jego sprawnością. Zasilacze z najniższej półki cenowej cechują się gorszą sprawnością, co bezpośrednio przekłada się na straty energii i wyższą emisję ciepła. Jako, że jednym ze sposobów na obniżenie ceny urządzenia, są oszczędności na materiałach stosowanych w układach chłodzenia, nadmiar ciepła musi być odprowadzany przez głośny wentylator. Inaczej mówiąc, wybierając najtańsze zasilacze, musimy liczyć się z ich stosunkowo głośną pracą.

Przydatne cechy dodatkowe

Omówione wcześniej cechy i parametry pozwalają na odpowiednie do potrzeb dopasowanie zasilacza. Na co jeszcze możemy zwrócić uwagę przy zakupie konkretnego modelu?

Odłączane wtyczki zasilające

Większość zasilaczy jest wyposażonych w komplet złączy zasilających, pozwalających na zasilanie różnych podzespołów. W przypadku, gdy dane złącze nie jest wykorzystywane, wygodną funkcją jest możliwość wypięcia zbędnych złączy. Pozwoli to nie tylko na zaoszczędzenie sporej ilości miejsca w obudowie komputerowej, ale również korzystanie wpłynie na układ chłodzenia, umożliwiając swobodniejszy przepływ powietrza wewnątrz komputera. W przypadku pasjonatów moddingu, którzy pragną by wnętrze ich komputera stanowiło ozdobę, istnieje wręcz konieczność zastosowania takiego typu zasilacza, gdyż każdy zbędny kabel wpływałby niekorzystnie na wygląd wnętrza komputera.

Bezpieczeństwo i ochrona

Wiele dobrych zasilaczy posiada zabezpieczenia chroniące komputer przez skokami napięcia w sieci. Równie przydatna może okazać się ochrona przed przeciążeniami, a także zabezpieczenie przed przegrzaniem.

Poszczególne typy zabezpieczeń oznaczane są w następujący sposób:

  • OCP - Over Current Protection - zabezpieczenie przed przeciążeniem każdej z linii zasilających,
  • OPP - Over Power Protection - zabezpieczenie przed przeciążeniem zasilacza jako całości, bez rozróżnienia na poszczególne linie,
  • OVP - Over Voltage Protection - zabezpieczenie przed zbyt wysokim napięciem wyjściowym, aktywowane gdy napięcie przekracza nominalne wartości o 15%,
  • OTP - Over Temperature Protection - zabezpieczenie przed przegrzaniem,
  • SCP - Short Circuit Protection - zabezpieczenie przeciwzwarciowe, aktywuje się gdy w obwodzie zasilacza pojawia się zwarcie,
  • UVP - Under Voltage Protection - zabezpieczenie przed zbyt niski napięciem na liniach wyjściowych (nie jest ono groźne dla podzespołów, ale może zdestabilizować ich pracę).

To oczywiście nie wszystkie możliwe zabezpieczenia. Im lepszej klasy zasilacz, tym więcej mechanizmów zabezpieczających, które mogą uratować zarówno zasilacz jak i pozostałe podzespoły komputerowe.


koszt całkowity:
X Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.