Sposób na kleszcza

Sposób na kleszcza [1]
Sposób na kleszcza [2]
Sposób na kleszcza [3]
Sposób na kleszcza [4]
Sposób na kleszcza [5]

Już na wstępie warto podkreślić to co najważniejsze - w przypadku ugryzienia przez kleszcza kluczowym czynnikiem jest czas! Im krócej pajęczak będzie wczepiony w ciało, tym mniejsze szanse na pojawienie się poważnych konsekwencji zdrowotnych. Dlatego przy każdej okazji, gdy istnieje zagrożenie kontaktu z kleszczami, warto dokładnie sprawdzić powierzchnię skóry, a w razie znalezienia pasożyta należy niezwłocznie przystąpić do jego usunięcia.

Jak usunąć kleszcza?

Jeżeli zdarzy się tak, że kleszcz zdąży wczepić się w ciało, nie należy wpadać w panikę. Usunięcie nieproszonego gościa jest stosunkowo proste i nie wymaga zbyt wiele wysiłku.

Jak usunąć kleszcza

Jak więc prawidłowo usunąć kleszcza? Należy go chwycić tuż przy samej skórze, np. za pomocą pęsety kosmetycznej, i zdecydowanym ruchem wyciągnąć. Ważne aby uczynić to szybko, tak aby drażniony pajęczak nie zwrócił zawartości przewodu pokarmowego, w której obecne mogą być bardzo niebezpieczne patogeny. Po usunięciu kleszcza należy się upewnić, czy w miejscu ugryzienia nie pozostały żadne fragmenty aparatu gębowego pajęczaka i zdezynfekować ugryzienie.

W przypadku problemów z usunięciem kleszcza można skorzystać z pomocy dedykowanego urządzenia, które pozwala na bezpieczne wyciągnięcie pajęczaka. Ma ono często postać pióra czy długopisu, z którego końca wysuwa się pętelka przypominająca lasso. Pozwala ona na wygodny chwyt tuż przy skórze, a prosty mechanizm umożliwia jej zaciśnięcie.

Innym przyrządem pomocnym w usuwaniu kleszcze są specjalne kleszczołapki mające postać haczyka o spłaszczonej końcówce ze specjalnym nacięciem. Dzięki temu można łatwo "zahaczyć" kleszcza i wyciągnąć go jednym płynnym ruchem.
Na podobnej zasadzie działa karta do usuwania kleszczy - posiadają specjalne wgłębienie pozwalające na "podważenie i wyciągnięcie pasożyta.

Dostępne są również specjalne pompki, za pomocą których można usuwać nie tylko kleszcze, ale np. również żądła.

Warto również wiedzieć, czego nie należy robić, aby nie pogorszyć sprawy:

  • smarowanie kleszcza masłem, olejem czy kremem (lub jakimkolwiek innym preparatem),
  • przypalanie,
  • zgniatanie (w tym wyciąganie za pomocą palców - może dojść do przypadkowego zgniecenia).

Wszystkie te "zabiegi" zwiększają ryzyko tego, że klesz "zwymiotuje" i wprowadzi do ciała potencjalnie groźne wirusy, bakterie i pierwotniaki.

Po usunięciu kleszcza, zdezynfekowaniu rany i dokładnym umyciu rąk, można pozbyć się kleszcza (bardzo skuteczne jest jego spalenie, o ile oczywiście jest to możliwe). Istnieją też pewne przesłanki do zachowania wyciągniętego okazu i umieszczeniu go w szczelnym pojemniku, ale tylko gdy planowane jest jego zbadanie pod kątem przenoszonych patogenów. Warto zaznaczyć, że wynik badania nie daje stuprocentowej pewności co do tego czy kleszcz był nosicielem patogenów. Co więcej, nawet gdy wynik okaże się dodatni, nie oznacza to, że doszło do zakażenia.

Niezależnie od tego co ostatecznie stanie się z kleszczem, należy uważnie obserwować miejsce ugryzienia. Jakiekolwiek zmiany w jego obrębie, w tym "niesławny" rumień wędrujący wiązany z boreliozą, mogą świadczyć o zakażeniu. Nie mniej, brak zmian skórnych nie oznacza, że do zakażenia nie doszło. Wszelkie niepokojące objawy przypominające np. grypę, takie jak podwyższona temperatura ciała czy też osłabienie, które trudno wytłumaczyć, mogą być powodem do przeprowadzenia badań pod kątem chorób odkleszczowych.

Lepiej zapobiegać niż... usuwać

Stare przysłowie mówi, że zanim stawi się czoła wrogowi należy go dobrze poznać. Stwierdzenie to jest słuszne również w przypadku poruszanego tu zagadnienia kleszczy.

Czym jest kleszcz?

Utrapieniem i zmorą osób korzystających z walorów wypoczynku na łonie natury. A poza tym? Kleszcze to pajęczaki, których wielkość nie przekracza zazwyczaj 15 mm. Kleszcz, który jeszcze "nie jadł" jest płaski i jak przystało na pajęczaka, posiada osiem odnóży (stosunkowo krótkich). Na terenie Polski występuje 17 gatunków kleszczy, a najpopularniejszym jest kleszcz pospolity.

Kleszcz przed posiłkiem...

Kleszcz przed posiłkiem

...i po jedzeniu

Kleszcz po jedzeniu

Gdzie występują kleszcze?

Naturalnym miejscem występowania tych budzących odrazę pajęczaków są lasy i łąki. Nie oznacza to jednak, że nie spotka się ich w środku miasta, w parku czy w przydomowym ogrodzie. Mogą być one tam przeniesione przez zwierzęta zarówno dzikie jak i domowe. Co więcej, kleszcz może trafić na sierści zwierzęcia bezpośrednio do domowego zacisza i tam rozpocząć poszukiwanie obiadu.

Warto jednak podkreślić, że wbrew obiegowej opinii, kleszcze nie spadają z drzew. W rzeczywistości czatują one na trawie i gałęziach na wysokości do ok. 1,5 m, czyli tam gdzie istnieje szansa pojawienia się potencjalnego żywiciela. Dzięki doskonałemu "węchowi" są w stanie określić, kiedy w okolicy pojawi się interesujący je obiekt. Przemieszczają się wtedy z miejsca, gdzie oczekiwały i przechodzą na niczego nie podejrzewającą ofiarę.

Kleszcze są wybitnie ciepłolubne i zaczynają być aktywne wraz z nastaniem pierwszych ciepłych dni, zazwyczaj na przełomie kwietnia i maja. Trwa to zwykle do końca września.

Dużego wysypu kleszczy należy spodziewać się szczególnie po ciepłych zimach, gdyż to właśnie mróz jest największym "naturalnym" wrogiem tych stworzeń. Kleszczom sprzyja również wysoka wilgotność powietrza, a susza sprawia, że szukają schronienia.

W jaki sposób kleszcz odnajduje swoją "ofiarę"?

Czyni to po zapachu. Pajęczak jest chodzącym analizatorem chemicznym, który na podstawie zapachu, np. ludzkiego potu, jest w stanie określić, czy dana osoba jest dla niego apetyczna i w razie pozytywnej identyfikacji, zaatakować. Wszelkie środki odstraszające kleszcze, najogólniej mówiąc, zmieniają zapach potencjalnych "żywicieli" tak, że jest on zniechęcający dla kleszcza.

Jak uniknąć "bliskiego spotkania trzeciego stopnia" z kleszczem?

Aby zmniejszyć ryzyko ugryzienia przez kleszcza warto:

  • wybierając się w plener, do miejsc, gdzie kleszcze występują licznie, zakładać ubrania zakrywające ręce i nogi. Przyda się też czapka z daszkiem lub kapelusz z szerokim rondem. Co ciekawe niektórzy wskazują, że kolor ubrań może mieć znaczenie. Trudno uznać to za przekonujące, w obliczu faktu, że kleszcze są ślepe. Prawdą jest jednak, że na jasnym ubraniu łatwiej dostrzec nieproszonego gościa. Co więcej - jasne ubrania odbijają więcej światła, więc mogą zmniejszać w pewnym stopniu pocenie się, a to zawsze jakieś utrudnienie dla kleszczy. Podsumowując, kolor może mieć znaczenie, ale nie takie, jak się powszechnie uważa,
  • dokładnie oglądać skórę - kleszcz, zanim wbije się w skórę, potrafi bardzo długo poszukiwać odpowiedniego miejsca. Preferowanymi miejscami będą te, gdzie skóra jest cienka oraz gdzie panuje wysoka wilgotność, czyli przede wszystkim okolice pach i pachwin oraz np. pępek lub okolice ucha i szyi,
  • brać prysznic po powrocie ze spaceru po lesie, parku czy łące,
  • stosować preparaty odstraszające kleszcze. Nie dają one całkowitej ochrony, ale z pewnością zniechęcą przynajmniej część potencjalnych pasożytów.

Jakie choroby przenoszą kleszcze?

Ugryzienie przez kleszcza wywołuje często strach. Wynika on po części z przeświadczenia, że kleszcze zarażają bardzo groźnymi chorobami. Jest to prawda, jednak już na początku warto zaznaczyć, że nie każde ugryzienie oznacza automatycznie, że doszło do zakażenia. Nie mniej warto zachować czujność i na chłodno, bez zbędnej paniki podejść do problemu.

Choroby przenoszone przez kleszcze

Na początek warto poznać zagrożenia jakie niesie ze sobą ugryzienie kleszcza. Do najpopularniejszych chorób odkleszczowych należą:

  • borelioza - wywoływana przez bakterie (zaliczane do krętków) choroba zakaźna. To najczęstsza choroba przenoszona na człowieka przez kleszcze. Typowym, wczesnym objawem boreliozy jest rumień wędrujący - charakterystyczne, zmieniające się z czasem zaczerwienienie skóry, pojawiające się w miejscu, gdzie doszło do ugryzienia przez kleszcza (występuje u około 30-40% zakażonych). Borelioza to choroba przewlekła, trwająca latami i prowadząca do poważnych problemów zdrowotnych takich jak zanikowe zapalenie skóry, zapalenie stawów, mięśnia sercowego czy schorzeń neurologicznych. Choroba leczona jest za pomocą antybiotyków, ale jej prawidłowe rozpoznanie i całkowite wyleczenie stanowi często poważny problem. Osoby borykające się z boreliozą mają liczne problemy zdrowotne - bóle głowy, problemy z pamięcią koncentracją i orientacją, a spadający poziom jakości życia może prowadzić do głębokiej depresji,
  • kleszczowe zapalenie mózgu - wywoływana przez wirus, ciężka choroba układu nerwowego. Od jednego do dwóch tygodni od zakażenia występują objawy grypopodobne. Następnie może dojść do zaostrzenia objawów, aż do utraty świadomości włącznie. Leczenie (objawowe, gdyż nie ma skutecznych leków niszczących wirusa odpowiadającego za KZM) przebiega w warunkach szpitalnych i jest zwykle bardzo długotrwałe (nawet do 1 roku). Przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu można się zaszczepić.

Nie wyczerpuje to jednak asortymentu patogenów, którym dysponują kleszcze. Wymienić tu można ponadto:

  • ludzka anaplazmoza glanulocytalna - wywoływana przez bakterię, rzadko diagnozowana,
  • bartonelia - (zwana inaczej chorobą kociego pazura) powodowana przez bakterie,
  • mykoplazmoza - przyczyną jest bakteria,
  • piroplazmoza - powoduje ją pierwotniak.

Powyższe przykłady pokazują, że kleszcze są bardzo niebezpieczne i nie należy lekceważyć zagrożenia z ich strony. Warto jednak pamiętać, że nawet w przypadku ukąszenia, szybka i prawidłowa reakcja ograniczają ryzyko wystąpienia poważnych konsekwencji, a strach przed kleszczami nie powinien być powodem do rezygnacji wypoczynku w plenerze.


koszt całkowity:
X Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.